Θυμήθηκα τον καθηγητή που είχαμε στα εργαστήρια οπτικής.
1ο έτος, 2ο εξάμηνο. Εργαστήρια οπτικής, με επιβλέποντα τον δρ. Μουστάκα Αντώνιο, καλή του ώρα όπου κι αν βρίσκεται. Ήταν εκείνος που θέλοντας να μας εφιστήσει την προσοχή σε θεματα ασφαλείας εργαστηρίου, μας είχε πει ότι «οι ακτίνες laser έχουν το κακό συνήθειο να πηγαίνουν στα μάτια. Γι’αυτό και μία δέσμη laser τη βλέπεις μόνο δύο φορές…. Μία με το ένα μάτι και μία με το άλλο!!!»
Filed under Connecting Science, Random thoughts, Thoughts
Τα πιο phantαστικά μαχητικά σε Ανδραβίδα, Λάρισα, τα είχαμε πετάξει…
Σαν σήμερα, έπεσαν την ώρα του καθήκοντος άλλοι δύο άξιοι γιοί της πολεμικής μήτρας των Ελλήνων. Ο Ευστράτιος Γκόλιας και ο Νέζης Νικόλαος έδωσαν τα πάντα για την πατρίδα, μέχρι και τη ζωή τους.
Με την ευκαιρία των 14 χρόνων από την ηρωική θυσία των Γκόλια και Νέζη, ανεβαίνει το σχετικό βίντεο αφιέρωμα στα θρυλικά F-4 και τους άξιους καβαλάρηδές τους.
Ιδιαίτερες ευχαριστίες στον διαδικτυακό fotolivos1, μικρά τμήματα από το αphιέρωμα στα ελληνικά Phantom του οποίου στο youtube, χρησιμοποιήθηκαν στο παρόν βίντεο.
Οι θερμές μου ευχαριστίες απευθύνονται στον κ. Eythimi Nikou ο οποίος πολύ πρόθυμα επέτρεψε να χρησιμοποιηθεί φωτογραφικό υλικό του, προκειμένου να πραγματοποιηθεί το αφιερωματικό αυτό βίντεο.
Θερμότατες επίσης ευχαριστίες προς τον ΠΑ.Σ.ΟΙ.Π.Α που μας επέτρεψαν τη χρησιμοποίηση των φωτογραφιών των πεσόντων για τους σκοπούς του αφιερώματος αυτού.
Καλή προβολή…
ΑΘΑΝΑΤΟΙ!
Filed under Αεροπορία, Ιστορικά Αεροσκάφη, Πεσόντες
Σαν σήμερα, άλλοι δέκα πατριώτες έπεσαν για την Πατρίδα. Εκτελέστηκαν άλλοι δέκα Έλληνες σαν σήμερα, από τον έναν και μοναδικό, ξένο κατακτητή τον Δεκέμβριο του 1943. Δεν έγιναν όμως όλοι εκούσια, μάρτυρες του απελευθερωτικού αγώνα επί κατοχής…
Τη νύχτα της 9ης προς 10 Δεκεμβρίου, σημειώθηκε επίθεση των δυνάμεων του ΕΛΑΣ στο διοικητήριο της χωροφυλακής στο κέντρο της Αθήνας. Στην πλατεία Ομονοίας σημειώθηκε ανταλλαγή πυροβολισμών όταν τμήμα των δυνάμεων του ΕΛΑΣ έπεσαν πάνω σε γερμανική περίπολο. Οι επίσημες αναφορές της Αρχιεπισκοπής Αθηνών αναφέρουν τη συμπλοκή ως «… υπό κομμουνιστών προκληθείσα…», φανερώνοντας το γνωστό σε όλους πολιτικό και κοινωνικό ρήγμα της ελληνικής κοινωνίας.
Κατά την ανταλλαγή πυρών, τραυματίστηκε ένας γερμανός λοχίας.
Όπως είχε παγιώσει η ναζιστική πολεμική μηχανή σε όλες τις χώρες όπου είχε εγκαθιδρύσει κατοχικά καθεστώτα, για κάθε νεκρό γερμανό, αξιωματικό ή μη, θα εκτελούνταν πενήντα αιχμάλωτοι. Για κάθε τραυματία, θα εκτελούνταν δέκα. Ήταν ένα σκληρό μέτρο. Ένα στυγμό και τυφλό οριζόντιο μέτρο αντιμετώπισης των αντιστασιακών κινημάτων σε όλη την Ευρώπη, το οποίο, στην Ελλάδα ανακοινώθηκε στις 27/10. Αναφέρεται ότι σε χώρες όπως η Πολωνία, τα Waffen SS είχαν ανακοινώσει ονομαστικές καταστάσεις σύμφωνα με τις οποίες, για κάθε γερμανό που τραυματιζόταν ή σκοτωνόταν από τους αντιστασιακούς, συλλαμβάνονταν και εκτελούνταν εκείνοι οι οποίοι βρίσκονταν στη λίστα. Συγκεκριμένα άτομα, είτε συμμετείχαν στο περιστατικό είτε όχι.
Στην Ελλάδα δεν εφαρμόστηκε ποτέ η μέθοδος αυτή. Οι γερμανοί κατακτητές αρκούνταν στην τυφλή επιλογή ήδη κρατούμενων προκειμένου να συμπληρωθεί ο αριθμός αυτών που επιθυμούσαν να εκτελέσουν ώστε να εκδικηθούν τον τραυματία ή νεκρό τους.
Με συνοπτικές διαδικασίες λοιπόν, σαν σήμερα 12 Δεκεμβρίου, οι Γερμανοί εκτέλεσαν δέκα αιχμαλώτους ως αντίποινα για τον τραυματισμό του λοχία τους και παραδειγματισμό άλλων επίδοξων ανταρτών της Αθήνας. Δυστυχώς όμως, δεν έμελλε να είναι και οι τελευταίοι για το 1943…
ΕΚΤΕΛΕΣΤΗΚΑΝ ΥΠΟ ΓΕΡΜΑΝΙΚΟΥ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΟΣ ΤΗΝ 12η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1943
ΒΕΡΒΕΡΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ
ΚΕΧΑΓΙΑΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ
ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΙΩΑΚΕΙΜ
ΧΑΤΖΗΣΤΑΜΑΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ
ΡΩΤΑΣ ΠΕΤΡΟΣ
ΚΑΛΟΓΕΡΙΔΗΣ ΦΑΝΟΥΡΙΟΣ
ΚΑΜΟΥΔΗΣ ΜΑΡΚΟΣ
ΒΡΟΦΑΣ ΑΝΔΡΕΑΣ
ΝΙΚΗΤΑΡΑΚΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ
ΝΟΜΠΕΛΗΣ ΜΕΝΕΛΑΟΣ
ΑΠΑΝΤΕΣ ΑΘΑΝΑΤΟΙ
Του Αγίου Νικολάου σήμερα, προστάτη αγίου του Πολεμικού Ναυτικού και των ναυτικών σε όλον τον κόσμο. Λόγος εορτασμού και για σχεδόν όλα τα ελληνικά νοικοκυριά. Δύσκολα θα βρει κανείς σπίτι που να μην έχει- έστω έναν- συγγενή με το όνομα του Νικόλαου. Γιορτάζουμε τον Άγιο αυτόν σήμερα διότι τη μέρα αυτή κοιμήθηκε. Ανήμερα της μεγάλης αυτής εορτής για τους Έλληνες, τις ώρες που ξημερώνει, οι γερμανικές δυνάμεις κατοχής, πριν από ακριβώς 70 χρόνια, εκτέλεσαν ακόμη τέσσερις Έλληνες πατριώτες, ποτίζοντας ξανά με αίμα το χώμα της Καισαριανής…
Ο χειμώνας του 1943 ήταν βαρύς. Η απελευθέρωση δεν φαινόταν στον ορίζοντα και έκανε τον χειμώνα ακόμη πιο δυσβάσταχτο. Δύο Πειραιώτες και δύο Αθηναίοι κάτοικοι, περίμεναν καρτερικά στα υγρά κελιά τους τον ιερέα απεσταλμένο της Αρχιεπισκοπής να τους εξομολογήσει και να τους κοινωνήσει για τελευταία φορά. Από κάποιο κελί ακούστηκαν κλάματα. Κανείς όμως δεν παραδέχτηκε ότι έκλαψε… Ένας φύλακας έφερε στον καθένα από ένα τσίγκινο πιάτο με ψωμί, βουτηγμένο σε ένα απροσδιόριστο λευκό πηχτό ζουμί που μύριζε πατάτα. Οι οργανισμοί τους πεινούσαν αλλά πού μυαλό για φαγητό. Πώς να πάει κάτω η οποιαδήποτε μπουκιά;
Ο σαρανταπεντάχρονος Σταύρος Γρηγορόγλου ήταν εργάτης σε φούρνο. Δεν υπήρχε περίπτωση να αγγίξει αυτό το πιάτο. Πόσο μάλλον όταν του το είχε φέρει ένας στρατιώτης των δυνάμεων που τον συνέλαβαν για κατοχή προκηρύξεων. Για αυτό το «τρομερό έγκλημα» καταδικάστηκε σε θάνατο.
Ο τριανταεξάχρονος Μιχάλης Λαούδης συνελήφθη από τους Γερμανούς και καταδικάστηκε σε θάνατο για κατοχή εκρηκτικών υλών. Ο μεγαλύτερος αδερφός του, είχε σκοτωθεί στη Μικρασιατική εκστρατεία. Ο δεύτερος αδερφός του πέθανε το 1941 από την πείνα αφήνοντας 5 ορφανά, τα οποία είχε αναλάβει υπό την κηδεμονία του ο Μιχάλης. Παρ’ όλα αυτά, η επιθυμία για ελευθερία και εκδίκηση για τον αδερφό του που έκαιγε μέσα του, τον υποχρέωναν να αναλάβει αντιστασιακή δράση.
Ο εικοσιτριάχρονος Γιώργος Καλίτσης από τον Πειραιά, περίμενε κι αυτός καρτερικά τη στιγμή που θα οδηγούνταν στο απόσπασμα αφού το γερμανικό στρατοδικείο τον είχε καταδικάσει λίγες μέρες πριν σε θάνατο δια τυφεκισμού για κατασκοπία.
Ο εικοσιτετράχονος ανθυπολοχαγός Ζερβός Εμμανουήλ από το Καστέλι της Κρήτης περίμενε στο διπλανό κελί. Ούτε εκείνος άγγιξε το αποκαλούμενο φαγητό. Είχε συλληφθεί σχεδόν τρεις βδομάδες νωρίτερα για κατοχή όπλου. Ήταν το πιστόλι του το οποίο ως αξιωματικός και Κρητικός, δεν είχε δεχθεί να παραδώσει. Το είχε κρυμμένο στο σπίτι του μέχρι που μία «τυχαία» έρευνα στο σπίτι του, έφερε στο φως το όπλο.
Λίγες ώρες πριν χαράξει Ο Θεός τη μέρα, άνοιξε η βαριά χαλύβδινη πόρτα του κελιού του Καλίτση. Στη στενή είσοδο φάνηκε η φιγούρα του ιερέα, σκυφτός και περίλυπος. Εξομολόγησε τον νεαρό Πειραιώτη, κοινώνησε τα αχράντα μυστήρια και πήγε στο διπλανό κελί. Ένα- ένα, πέρασε κι από τα τέσσερα κελιά. Μέχρι να βγει από το κελί του Γρηγορόγλου, το κελί του οποίου ήταν το τέταρτο στη σειρά, είχε σχεδόν ξημερώσει.
Οδηγήθηκαν από τα κελιά τους και οι τέσσερις κρατούμενοι στον χώρο όπου θα γινόταν η εκτέλεση. Ανοίγοντας οι πόρτες του στρατιωτικού συγκροτήματος κράτησης Αβέρωφ, ο κρύος πρωινός άνεμος τους χτύπησε στα κουρασμένα τους πρόσωπα. Οδηγήθηκαν μαζί στον χώρο της εκτέλεσης αλλά θα εκτελούνταν ένας- ένας με τη σειρά! Μόνο να φανταστεί κανείς μπορεί το ψυχολογικό αντίκτυπο που θα είχε αυτή η αναμονή για τους μελλοθάνατους και ειδικά τον τέταρτο.
Παρ’ όλα αυτά, και οι τέσσερις έδειξαν απύθμενα αποθέματα υπομονής και ψυχικών αντοχών. Σύμφωνα με την έκθεση του ιερέα που τους κοινώνησε και ήταν παρών στην εκτέλεση, ο Λαούδης τη στιγμή της εκτέλεσης φώναξε «Τη μάνα μου και την αδερφή μου να μου προστατεύσετε!». Ο Καλίτσης φέρεται να φώναξε με παγερή φωνή «Ζήτω η Ελλάς! Ζήτω η ελευθερία!», κάτι το οποίο από ορισμένες πηγές αμφισβητείται και φέρεται να φώναξε «Ζήτω ο ΕΛΑΣ! Ζήτω η ελευθερία!».
Όποια από τις δύο εκδοχές κι αν είναι η πραγματικότητα, η ουσία είναι ότι οι τέσσερις άνδρες αυτοί, έδειξαν θάρρος και απερίγραπτη φιλοπατρία. Η αγάπη τους για την πατρίδα και την ελευθερία ήταν που τους οδήγησαν στις ενέργειές τους που με τη σειρά τους, τους οδήγησαν ενόπιον του εκτελεστικού αποσπάσματος. Δυστυχώς όμως, δεν έμελλε να είναι οι τελευταίοι. Έξι μέρες αργότερα, οι Γερμανοί εκτέλεσαν άλλους 10 Έλληνες με μία πολύ στυγνή και απάνθρωπη δικαιολογία, ενώ δέκα μέρες αργότερα εκτέλεσαν άλλους τέσσερις πατριώτες.
ΕΠΕΣΑΝ ΥΠΕΡ ΠΑΤΡΙΔΟΣ!
ΑΠΑΝΤΕΣ ΑΘΑΝΑΤΟΙ!
O Geoffrey Charles Tasker Keyes με το χαρακτηριστικό κάλυμμα κεφαλής και το kilt των Royal Scots Greys
Το επώνυμο Keyes, είναι πολύ συνηθισμένο στις αγγλοσαξωνικές φατριές της Βρετανίας. Δανείζομαι λοιπόν, τον τίτλο του πολύ επιτυχημένου βιβλίου του Steven Pressfield, για να σας μεταφέρω την ιστορία ενός μη συνηθισμένου Σκωτσέζου με το επώνυμο αυτό ο οποίος σκοτώθηκε σαν σήμερα- του αντισυνταγματάρχη Geoffrey Charles Tasker Keyes, VC.
Filed under Πεσόντες, Φρουρά, Strategic thinking
Έτρεξα φέτος για δεύτερη χρονιά στα 10 χιλιόμετρα του Κλασικού Μαραθωνίου Αθηνών με την ομάδα της Φρουράς. Άλλη μια συμμετοχή έχω στα 5 του ημιμαραθωνίου και ευελπιστώ το 2014 να έχω συμπληρώσει τα χιλιόμετρα ενός πλήρους μαραθωνίου, πριν ξεκινήσω για να συμμετάσχω σε αυτήν καθ αυτήν την κλασική διαδρομή…
Έχοντας ξεμείνει από δυνάμεις προς το τέλος της διαδρομής, προσπαθείς να βρεις εκείνο το ρημάδι που λέγεται τελευταίο ίχνος αντοχών για να κάνεις περήφανους όλους εκείνους που με τον έναν τρόπο ή τον άλλο, στηρίζονται σε σένα. Η πιο καλή λύση, είναι συνήθως κάποιος με τον οποίο θα τρέξετε δίπλα- δίπλα.
Την πρώτη φορά, βρήκα έναν συνεύζωνα με τον οποίο τρέξαμε μαζί τα τελευταία περίπου 2 χιλιόμετρα. Είπαμε να ανοίξουμε σε σπριντ στα τελευταία μέτρα από το Προεδρικό Μέγαρο και μέχρι το Καλλιμάρμαρο. Δε θα μπορούσα να το είχα κάνει αν δεν ήταν εκείνος εκεί μαζί μου. Κι όμως… Εκείνος σταμάτησε το σπριντ και καθώς με την άκρη του ματιού μου τον έβλεπα να μένει πίσω, τον άκουγα να μου φωνάζει να συνεχίσω. Και έδινα καύσιμο στον ανθρωπολέβητα, κι ένιωθα τα πόδια μου πιστόνια πάνω στην άσφαλτο μέχρι τον τερματισμό. Τον περίμενα στο τέρμα και τον ευχαρίστησα. Η πιο θερμή χειραψία μεταξύ «αγνώστων»- ορθότερα, μεταξύ Φρουρών «αγνώστων».
Λίγους μήνες μετά, στα 5 χιλιόμετρα του ημιμαραθωνίου, βρήκα έναν άλλον συνεύζωνα ο οποίος φαινόταν κι εκείνος να ξεμένει από καύσιμα. Κόλλησα δίπλα του. Δεν τον άφησα να μείνει πίσω. Ο τερματισμός μας έφερνε μπροστά από το Μνημείο. Δεν μπορούσαμε να πάμε περπατώντας εκεί. Τι θα έλεγε ο Άγνωστος; Λίγα ακόμη μέτρα. Στην ευθεία του Ζαππείου. Λίγο πιο κάτω από τα 30 λεπτά. Πάμε να προλάβουμε του λέω και ανοίγουμε τις μανέτες μας. Εγώ όμως μένω πίσω. Σαν ένας τεράστιος και συνάμα αόρατος γίγαντας να με τραβάει πίσω. «Φύγε! Φύγε!» του φωνάζω κι εκείνος προχωράει μπροστά! Περνάει τη γραμμή του τερματισμού οριακά κάτω από το άτυπο όριο των 30 λεπτών που είχαμε θέσει και λίγα δευτερόλεπτα αργότερα- κι εγώ κάτω από το χρονικό μας όριο- περνώ κι εγώ τη γραμμή. Μου προτείνει το χέρι, του το δίνω ευχαρίστως κι εκείνος με αγκαλιάζει και μου λέει με τη χαρακτηριστική ελικρίνεια που αντηχεί σε κάθε πρόταση που έχει στερέψει από οξυγόνο «Για σένα το ‘κανα! Εσύ με έκανες να τρέξω! Σε ευχαριστώ κομάντο!»
Πέρασαν λίγοι μήνες και στα χέρια μου έπεσε η φωτογραφία ενός πεζοναύτη των USMC, ο οποίος έτρεχε μαζί με ένα αγοράκι, μαθητή δημοτικού ο οποίος είχε μείνει πίσω. Και οι δύο έτρεχαν στον φιλανθρωπικό αγώνα 10 χλμ της πόλης στην οποία ζει ο μαθητής και είναι σταθμευμένη και η μονάδα του εν λόγω Πεζοναύτη. Κάθε ομάδα συγκέντρωνε χρήματα για διαφορετικό φιλανθρωπικό σκοπό. Η ομάδα των Πεζοναυτών έτρεχε με πλήρη φόρτο, προκειμένου να συγκεντρώσουν χρήματα για να ενισχύσουν έναν συνάδελφο ανάπηρο πολέμου και την οικογένεια ενός άλλου που έπεσε εν ώρα καθήκοντος. Το αγοράκι είχε μείνει πίσω από την υπόλοιπη τάξη του και ζήτησε από τον νεαρό πεζοναύτη να μείνει μαζί του να τρέξουν παρέα. Ο πεζοναύτης είπε ότι δεν υπήρχε περίπτωση να πράξει αλλιώς. Είναι γνωστό ότι δεν αφήνουν ποτέ κανέναν πίσω. Αλλά πιο σημαντικό ακόμη, για μένα, τι εικόνα δημιουργήθηκε στο μυαλό αυτού του παιδιού για τον πεζοναύτη και το εκτόπισμά του…
Και ήρθε ο Νοέμβριος τον οποίο περιμέναμε από πέρυσι. Πιο εύκολη η φετινή διαδρομή, πιο δύσκολος όμως ο αγώνας γιατί δεν είχαμε κάνει παρά ελάχιστη προετοιμασία. Ήμασταν που ήμασταν, βαρύναμε και λίγο παραπάνω, τέλος πάντων τα καταφέραμε. Κάπου στο 6ο προς 7ο χιλιόμετρο ήταν που ενσωματώθηκα στο παρεάκι δύο αδελφών εν όπλοις. Και τρέχαμε μαζί, ο ένας δίπλα στον άλλο, σε έναν πυκνό ζυγό. Επειδή τους παρότρυνα, δεν μπορούσα να φανώ ότι σταματώ εγώ, κι έτσι παρέμενα υποχρεωμένος να συνεχίσω. Παρομοίως κι εκείνοι. Φτάσαμε μέχρι λίγο πριν το τέλος. Εκεί κάπου μετά το Προεδρικό Μέγαρο είπαμε ότι πρέπει να ανοίξουμε. Και ο ένας από μας άνοιξε τον ρυθμό και τον διατήρησε. Οι άλλοι δύο γυρίσαμε στον πρηγουμένως διατηρηθέντα ρυθμό. Όμως τερματίσαμε και σε αξιοπρεπή χρόνο.
Καταφέραμε να κάνουμε καλύτερο χρόνο από πολλούς. Χειρότερο από επίσης πολλούς αλλά τα βάλαμε με τον ευατό μας και βγήκαμε από πάνω. Φεύγοντας από το Παναθηναϊκό Στάδιο με το βαρύτιμο μάρμαρο πάνω στο οποίο έχουν πατήσει γενιές και γενιές αθλητών και πρωταθλητών, χαθήκαμε μέσ’ στον κόσμο- δεν είναι και δύσκολο-. Βρεθήκαμε ξανά τυχαία στην Βασιλίσσης Σοφίας και άκουσα τον έναν να φωνάζει «Γειά σου άρχοντα! Γειά σου εμψυχωτή μου!»! Μου αρκούσαν αυτές οι κουβέντες. Δεν ήθελα κάτι άλλο εκείνη τη στιγμή.
Είναι αναμφίβολα, πολύ σημαντικό να ξεπερνάς τον εαυτό σου όταν κάνεις κάτι. Μήπως όμως τελικά, όταν βοηθάς και κάποιον άλλον να ξεπεράσει τον εαυτό του αντί απλά να τον προσπερνάς, ξεπερνώντας δηλαδή τον εγωισμό και τις μικρότητες του αδύναμου εαυτού σου, χαλυβδώνεσαι προκειμένου να συνεχίσεις την όποια ανηφόρα εσύ έχεις επιλέξει;
Τον Μάρτιο στον ημιμαραθώνιο θα έχω καλύτερο στατιστικό δείγμα. Θα σας πω τότε την απάντηση. Εκεί όμως θα έχω κι έναν… μικρότερο λόγο για να ξεπεράσω τον εαυτό μου…
Filed under Φρουρά, Random thoughts
Επιτέλους… Ανοίγει ο καιρός… Επιτέλους μπορούμε να πετάξουμε και να εκτελέσουμε την αποστολή μας! Το πρωινό της 30ης Οκτωβρίου 1940, ο καιρός έδειξε σημάδια σημαντικής βελτίωσης σε σχέση με τις προηγούμενες μέρες. Το άνοιγμα που εμφανίστηκε στη σούπα ήταν η αλλαγή που χρειάζονταν τα πληρώματα της ΕΒΑ για να ξεκινήσουν προς τα γνώριμα λημέρια τους στους ουρανούς πάνω από το μέτωπο. Τρεις από αυτούς τους ιπτάμενους ιππότες, έμελλε να μείνουν εκεί…
Αναγνωριστικά Henschel Hs-126 της 3ης Μοίρας Στρατιωτικής Συνεργασίας απογειώθηκαν από το αεροδρόμιό τους προς εκτέλεση επιθετικών αναγνωρίσεων πάνω από το μέτωπο. Υπήρξε μία συμπλοκή των ελληνικών αναγνωριστικών νωρίς το πρωί με FIAT CR.32 που απογειώθηκαν από την Κορυτσά αλλά καμία πλευρά δεν βγήκε κερδισμένη καθώς ο χειριστής του Henschel κατάφερε να ελιχθεί και με κάλυψη των νεφών, να χαθεί από τους επίδοξους θηρευτές του.
Αργότερα την ίδια μέρα, χάρις σε προωθημένο ιταλικό παρατηρητήριο, σχηματισμός πέντε CR.42 εντόπισε δύο ελληνικά Hs-126 να εκτελούν επιθετική αναγνώριση. Τα αεροσκάφη αυτά ανήκαν στο 3/2 Αυτόνομο Σμήνος. Ο ιταλικός σχηματισμός, με επικεφαλή τον ίδιο τον διοικητή της 160ης Σμηναρχίας άνοιξε καταιγιστικό πυρ με όλα τα διαθέσιμα πολυβόλα που είχε στον αέρα. Ήταν πολύ αργά για τα ελληνικά αεροπλάνα να καταφέρουν να απεμπλακούν κι έτσι ανταπέδωσαν τα πυρά. Συνεχείς ελιγμοί από τους χειριστές στόχευαν στο να φέρνουν τους παρατηρητές-πολυβολητές των σε κατάλληλη θέση ώστε να αμύνονται με όσο πιο φονικά πυρά και ταυτόχρονα, να αποφεύγουν τις βολίδες των ιταλικών καταδιωκτικών. Ο αρχισμηνίας Τσάντας, χειριστής του ενός εκ των δύο αναγνωριστικών, είχε ήδη ιδρώσει, προσπαθώντας να κάνει το αεροπλάνο του να ελιχθεί. Μονολογούσε. Δεν περίμενε απάντηση από τον πολυβολητή του, τον ανθυποσμηναγό Γιάνναρη. Έβλεπε τις τροχιοδεικτικές βολίδες των ιταλών να περνούν μπροστά του και όσες περνούσαν πίσω από το κεφάλι του, τις άκουγε. Είχαν ξεφύγει από πολλές όμως η ριπή ενός εκ των καταδιωκτικών γάζωσε τον κινητήρα του και τον ανάγκασε να προσγειωθεί. Κατεβαίνοντας από το αεροσκάφος του, με τρόμο διαπιστώνει τον λόγο που δεν απαντούσε ο πολυβολητής του. Μία βολίδα τον είχε βρει ακριβώς πάνω από την καρδιά, σκοτώνοντάς τον ακαριαία!
Οι χειριστές των ιταλικών καταδιωκτικών, νιώθοντας τη γλυκιά ζάλη της μέθης που φέρνει η κατάρριψη εχθρικού αεροσκάφους, εστίασαν τώρα στο δεύτερο Henschel. Σαν αρπακτικά πτηνά έπεσαν πάνω στον μεταλλικό εροδιό, ο οποίος όμως αντιστάθηκε σθεναρά. Πολλές φορές προσπάθησαν να του κόψουν τα φτερά, πολλές φορές όμως ο φαινομενικά εύκολος στόχος ανταπέδωσε τα πυρά και προκάλεσε πολύ πόνο στους διώκτες του. Εν τέλει, κατάφεραν να απεμπλέξουν από την αερομαχία. Ενώ τα ιταλικά καταδιωκτικά επέστρεψαν στη βάση τους, το διάτρητο Henschel και το πλήρωμά του δε στάθηκαν το ίδιο τυχερά. Ο χειριστής ανθυποσμηναγός Παπαμιχαήλ Λάζαρος και ο παρατηρητής-πολυβολητής σμηνίας Γεμενετζής Κωνσταντίνος σκοτώθηκαν ακαριαία κατά την πρόσκρουση του αεροσκάφους τους στο έδαφος, όταν επιχείρησαν, παρά τις ζημιές που είχε υποστεί, να το προσγειώσουν.
Ο ανθυποσμηναγός Γιάνναρης είναι ο πρώτος αεροπόρος που εισήλθε στο Πάνθεον των πεσόντων του ελληνοϊταλικού πολέμου και μάλιστα, είναι και ο πρώτος πεσών αξιωματικός (όχι μόνο της ΕΒΑ) κατά τον πόλεμο αυτόν. Οι Παπαμιχαήλ Λάζαρος και Γεμενετζής Κωνσταντίνος κοσμούν με τα τρανά τους ονόματα , την πρώτη σελίδα των ηρωικώς πεσόντων αεροπόρων της ΕΒΑ, συνοδεύοντας τον Γιάνναρη.
Με το Βασιλικό Διάταγμα της 20ης Φεβρουαρίου 1941, η Πατρίδα τίμησε τον Γιάνναρη με τον Σταυρό Ιπταμένου, αφού τον προβίβασε τιμητικά μετά θάνατον, στον επόμενο βαθμό. Για την ηρωική του δράση, τις ίδιες ηθικές αμοιβές έλαβε και ο Παπαμιχαήλ Λάζαρος, ενώ ο Γεμενετζής, αφού προβιβάστηκε σε επισμηνία, τιμήθηκε με το μετάλλιο ιπταμένου.
Ανεξάρτητα όμως των ηθικών αμοιβών και των βαθμών τους, ενεπλάκησαν σε ένα φονικό και πολύ δύσκολο είδος εναέριας μάχης, όπως είχε κάνει και χρόνια πριν ο σημαιοφόρος Αργυρόπουλος, με αεροσκάφη πολύ υποδεέστερων επιδόσεων των αντιπάλων τους και έπεσαν μαχόμενοι υπέρ Πατρίδος!
Υποσμηναγός Γιάνναρης Ευάγγελος!
ΕΠΕΣΕ ΥΠΕΡ ΠΑΤΡΙΔΟΣ!
Υποσμηναγός Παπαμιχαήλ Λάζαρος!
ΕΠΕΣΕ ΥΠΕΡ ΠΑΤΡΙΔΟΣ!
Επισμηνίας Γεμενετζής Κωνσταντίνος!
ΕΠΕΣΕ ΥΠΕΡ ΠΑΤΡΙΔΟΣ!
ΑΠΑΝΤΕΣ ΑΘΑΝΑΤΟΙ!
Είναι φορές που ο περιβάλλων χώρος δεν σε προδιαθέτει ότι θα μπορούσε το μέρος να έχει φιλοξενήσει αεροδρόμιο- και μάλιστα, στρατιωτικό. Κι όμως, στην Αμφίκλεια υπήρξε ένα σημαδιακά ιστορικό αεροδρόμιο που δημιουργήθηκε γιατί μπορούσε να εκμεταλλευτεί παροχές που έλειπαν από πολλά αεροδρόμια της ΕΒΑ την εποχή του Μεσοπολέμου. Άλλο ένα μέρος όπου κατοικούν πολεμικά φαντάσματα…
Η ευκαιρία που μου δινόταν ήξερα ότι δεν έπρεπε να πάει χαμένη. Ώς γνωστόν και χάρις στον Αρκά, «οι ευκαιρίες είναι σαν τις αμυγδαλές- σπάνια έχεις τρίτη!» Πήρα λοιπόν το αυτοκίνητό μου και κάλυψα τα χιλιόμετρα από την όμορφη Αταλάντη, ως την Αμφίκλεια.
Η Αμφίκλεια είναι μία κωμόπολη της Φθιώτιδας που αποτελεί το διοικητικό κέντρο μιας αγροτικής περιοχής με καπνά, βαμβάκι και σιτηρά. Καμία σχέση με την αεροπορία θα έλεγε κανείς. Όποιος έχει πάει στην Αμφίκλεια, είναι λογικό να αναρωτηθεί πώς γίνεται, αυτή η κωμόπολη να έχει αεροδρόμιο, και μάλιστα, στρατιωτικό. Είναι σε υψόμετρο, μέσα στα βουνά, δίπλα στο χιονοδρομικό του Παρνασσού, σε ένα αφιλόξενο, γενικά, περιβάλλον. Η εγγύτητα όμως, των αγρών στον κομβικό σιδηροδρομικό σταθμό της Αμφίκλειας ήταν σημαντικός παράγοντας για να μεταμορφωθούν σε πεδίο αποπροσγείωσης πολεμικών αεροσκαφών…
Οι χάρτες με είχαν αποπροσανατολίσει. Νόμιζα πως ήξερα πού θα έβρισκα το αεροδρόμιο. Δεν μπορούσα να πιστέψω ότι υπήρχε πολεοδομικό σχέδιο που να προέβλεπε δρόμους εντελώς ευθύγραμμους και σε γωνία 45 μοιρών μεταξύ τους όπως οι εικονιζόμενοι.
Γελάστηκα και το κατάλαβα μόλις έφτασα να οδηγώ στον δρόμο αυτόν, βλέποντας την ανηφόρα! Ο μισός μου εαυτός τσακωνόταν με τον άλλο μισό. Ο καθένας τους προσπαθούσε να επιρρίψει ευθύνες στον άλλο μισό που είχα αποπροσανατολιστεί τόσο…
«Είναι δυνατόν ρε, μετά από τόσα χρόνια να υπάρχει ακόμη ο διάδρομος;»
«Βοηθητικό αεροδρόμιο και θα είχε και τσιμεντένιους διαδρόμους; Πού νομίζεις ότι είσαι; Στην Ελευσίνα ή στο Φάληρο;»
«Πιο κοντά στην πόλη δεν μπορούσες να το ‘ανακαλύψεις’; Στην κεντρική πλατεία ίσως;»
Ήμουν όμως ήδη εδώ. Δεν μπορούσα να φύγω άπραγος. Στα 100 μέτρα το αστυνομικό τμήμα. Πού θα βρω καλύτερη πηγή πληροφοριών; Διάβηκα την είσοδο του Α.Τ. Αμφίκλειας. Άρβυλα μπεζ, παντελόνι παραλλαγής ερήμου, γαλάζιο μπλουζάκι της Φρουράς και καπέλο ζούγκλας, επίσης σε χρώματα παραλλαγής ερήμου. Οι αστυνομικοί ήταν προφανές ότι δεν περίμεναν κανέναν επισκέπτη μέρα μεσημέρι. Παρ’ όλα αυτά ήταν πολύ φιλικοί και πρόθυμοι να με βοηθήσουν- ίσως βοηθούσε και η εμφάνιση…
«Κομάντο δεν είναι κανείς μας από δω. Αυτό που ξέρω γενικά, απ’ όσα έχω ακούσει από ντόπιους παλιούς, είναι ότι το αεροδρόμιο ήταν κάτω από τον σταθμό του τραίνου. » μου είπε ο ανθυπαστυνόμος αξιωματικός υπηρεσίας «πήγαινε απέναντι, στον κύριο που έχει το καφενείο και ζήτα του οδηγίες. Αυτός θα ξέρει ακριβώς να σου πει. Αν και, μη νομίζεις, όλο χωράφια είναι. Δεν υπάρχει κάτι πλέον!»
Τους ευχαρίστησα, χαιρέτησα και πήγα απέναντι όπως μου είπαν. Και όντως ο κύριος, έχοντας για τα καλά συμπληρωμένες τις 6 δεκαετίες ζωής, με κατηύθυνε με ακρίβεια LGB (Laser Guided Bomb για τους αμύητους) στον χώρο που δέσποζε το αεροδρόμιο της Αμφίκλειας.
«Περνώντας τις γραμμές του τραίνου, θα κάνεις αριστερά στον χωματόδρομο. Εκεί, όλη η έκταση ήταν το αεροδρόμιο.»
Ευχαρίστησα τη ρυτιδιασμένη φυσιογνωμία που είχα απέναντί μου και ξεκίνησα πάλι. Έχασα δυο φορές τον χωματόδρομο που μου είχε υποδείξει. Τον βρήκα τελικά και τον ακολούθησα. Βγήκα σε ένα τολλ που έχει εδώ και χρόνια μεταμορφωθεί σε αγροταποθήκη.
Ο χώρος που υπήρχε κάποτε το αεροδρόμιο, με τον σιδηροδρομικό σταθμό δίπλα. Στο βάθος, στο βουνό, η Αμφίκλεια
Σταμάτησα εκεί γιατί είδα κι ένα μνημείο εκεί ανεγηρμένο. Θεωρώντας ότι αφορά ιπτάμενους, πήγα να το δω. Περιποιημένος χώρος, μία μικρούλα έκταση, όχι παραπάνω από 8×8 τετραγωνικά μέτρα δείχνει από μακριά ότι οι ντόπιοι τον έχουν σεβαστεί. Η ιστορία του όμως είναι εντελώς διαφορετική. Αξίζει να σας τη μεταφέρω, όχι όμως τώρα.
Προχώρησα μερικές δεκάδες μέτρα πιο δυτικά. Στάθηκα ακίνητος και κοίταξα γύρω μου. Σηκώθηκε άνεμος. Βόρειος ήταν θαρρώ. Άφησα τη δροσερή του αίσθηση να στροβιλιστεί στο πρόσωπό μου. Έκλεισα τα μάτια και προσπάθησα να αφουγκραστώ τον χώρο, να ταξιδέψω πίσω στον χρόνο…
Το αεροδρόμιο της Αμφίκλειας ήταν ένα βοηθητικό αεροδρόμιο ενταγμένο σε ένα δίκτυο 25 βοηθητικών αεροδρομίων όπως ακριβώς κι εκείνο της Βασιλικής. Κατασκευάστηκε λίγο πριν λήξει η περίοδος του Μεσοπολέμου κι ενώ όλοι διέβλεπαν τα τύμπανα του πολέμου να ηχούν ακόμη μία φορά στη γηραιά ήπειρο. Τα προβλήματα των βοηθητικών αεροδρομίων της ΕΒΑ ήταν πολλά και οι ελλείψεις που αντιμετώπιζαν, ενίοτε σοβαρές. Πολλά δεν είχαν τρόπους επικοινωνίας με άλλα αεροδρόμια ή το εθνικό κέντρο αεράμυνας, σε άλλα το οδικό δίκτυο ανύπαρκτο και σχεδόν σε όλα δεν υπήρχε αντιαεροπορική προστασία. Το συγκεκριμένο αεροδρόμιο, είχε το πλεονέκτημα της γειτνίασης με το σιδηροδρομικό δίκτυο και τον σταθμό του τραίνου. Με το τραίνο θα μπορούσαν να αναχωρήσουν με μεγαλύτερη ταχύτητα και τάξη, σε περίπτωση που καλούνταν να υποχωρήσουν προς νότο. Μέχρι να γίνει αυτό, θα μπορούσαν να εφοδιάζονται, να επανεξοπλίζονται και να στέλνουν τραυματίες στα μετώπισθεν με καλύτερο συντονισμό χάρις σε αυτό το μέσο μεταφοράς σταθερής τροχιάς. Επίσης, το γεγονός ότι η τοποθεσία περιβάλλονταν από βουνά, παρείχε έναν βαθμό κάλυψης από εχθρικές αεροπορικές προσβολές. Το γεγονός δε, ότι η Αμφίκλεια δεν είναι άμεσα στον παραλιακό άξονα προέλασης προς την πρωτεύουσα, ήταν ένας ακόμη παράγοντας που έκανε τον χώρο ελκυστικό για τη δημιουργία ενός βοηθητικού αεροδρομίου.
εκτίμηση χωροθέτησης αεροδρομίου Αμφίκλειας
Με την έναρξη των εχθροπραξιών με τη φασιστική Ιταλία, όλες οι Μοίρες Δίωξης μεταφέρθηκαν βόρεια, πιο κοντά στο μέτωπο. Το αεροδρόμιο της Αμφίκλειας σε αυτή τη φάση, είδε περιορισμένη χρήση. Με τη συνδρομή της ναζιστικής Γερμανίας, μετά την αερομαχία των Τρικάλων, το αεροδρόμιο της Βασιλικής κατέστη επισφαλές, τα απομεινάρια της αεροπορίας Δίωξης μεταφέρθηκαν με εντολή του Εμμ. Κελαϊδή, από όλα τα αεροδρόμια στα οποία ήταν διασκορπισμένα ανά την επικράτεια, στην Αμφίκλεια. Επρόκειτο για συνολικά 22 αεροσκάφη, των τεσσάρων Μοιρών Δίωξης, μεταξύ αυτών δύο Bloch MB.151 και ένα Avia 534! Τα αεροσκάφη βομβαρδισμού είχαν μεταφερθεί ήδη στην Τανάγρα και η ηγεσία της Αεροπορίας επέμενε να μεταφερθούν εκεί και τα υπόλοιπα αεροσκάφη δίωξης. Ο Αντισμήναρχος Κελαϊδής, συνοδευόμενος από τον Σμηναγό Κέλλα, πήγαν στην Αθήνα προκειμένου να αποδείξουν στην ανωτάτη διοίκηση ότι για όσο μπορούσαν ακόμη να επιχειρούν τα καταδιωκτικά, έπρεπε να επιχειρούν από την Αμφίκλεια ή το Άργος και να μην πάνε στην Τανάγρα. Στην Αμφίκλεια γράφτηκε το τέλος για το αεροπορικό υλικό της 21ης ΜΔ καθώς από αεροπορικό βομβαρδισμό καταστράφηκαν στο έδαφος, 8 από τα 9 εναπομείναντα Gladiator της Μοίρας. Εκεί γράφτηκε και το ουσιαστικό τέλος των PZL Ρ.24 για την ΕΒΑ καθώς πάλι από αεροπορικό βομβαρδισμό καταστράφηκαν στο αεροδρόμιο της Αμφίκλειας όλα εκτός από 4 τα οποία μεταφέρθηκαν στο Άργος. Τελικά, το προσωπικό που είχε βρεθεί στην Αμφίκλεια, αναχώρησε από το αεροδρόμιο, όχι όμως για την Τανάγρα αλλά για το Άργος και την Κρήτη. Λόγω της σύγχυσης που επικράτησε, κατά την αποχώρηση του προσωπικού νοτιότερα, δεν καταστράφηκε όλο το εμπιστευτικό υλικό των Μοιρών, όπως προέβλεπε ρητώς η διαταγή που είχε εκδοθεί…
Ο άνεμος είχε αλλάξει και τον είχα πλέον στην πλάτη όταν άνοιξα τα μάτια. Κι όμως, αυτό που είχα μπροστά μου, δεν υπήρχε πιο πριν. Ή μάλλον, υπήρχε αλλά εγώ δεν το έβλεπα. Στο χωράφι που είχα μπροστά μου, φαινόταν καθαρά ένας διάδρομος προσγείωσης!
Άρχισαν πάλι, τα δύο μισά του εαυτού μου να τσακώνονται μεταξύ τους. Ο ένας έβλεπε φαντάσματα, ο άλλος έβλεπε μπελάδες. Και κάπου εκεί στους δρόμους που διασταυρώνονται ο νους με τη φαντασία και το όνειρο, μπορούσα να δω το τελευταίο Gladiator να ετοιμάζεται για απογείωση. Ακριβώς μπροστά μου. Ο άνεμος ιδανικός, ο Bristol Mercury να βουίζει και να οδηγεί το ακούραστο διπλάνο πάνω από το κεφάλι μου και προς το απέραντο γαλάζιο του ουρανού της Ελευθερίας. Το ακολουθούν τα τέσσερα τελευταία PZL, σε μια όμορφη γραμμή, τέλεια αποστασιοποιημένα το ένα από το άλλο, σαν τις χάντρες ενός κεχριμπαρένιου κομπολογιού. Τα χαιρετώ στρατιωτικά και τα αφήνω να γυρίσουν στην Ιστορία. Ξέρω όμως ότι ενώ γυρνούν στην Ιστορία, εκεί όπου ανήκουν, σε αντίθεση με το αεροδρόμιο, δε θα χαθούν στη λήθη.
Έχεις δύο επιλογές για να πας από Αθήνα, Ιωάννινα. Από κάτω, που είναι και το πλέον σύνηθες, ή από πάνω. Από πάνω, θα περάσεις από διάφορες θεσσαλικές πόλεις και κωμοπόλεις. Η μία από αυτές, λίγο πριν την Καλαμπάκα, πάνω στην Εθνική οδό, είναι η Βασιλική Τρικάλων…
Σας έχω πει για τη Βασιλική. Έχει μείνει γνωστή για την αερομαχία των Τρικάλων– το κύκνειο άσμα των PZL Ρ.24 στην ΕΒΑ. Επιστρέφοντας από Γιάννενα είχα πει σε τουλάχιστον δύο διαδρομές ότι πρέπει να σταματήσω και να μάθω πού είναι το αεροδρόμιο της Βασιλικής. Είχα πάρει τηλέφωνο στο δημαρχείο, είχα ρωτήσει, κανείς δεν ήξερε να μου πει με σιγουριά πού ήταν το αεροδρόμιο απ’ όπου απογειώθηκαν υπό συντριπτικά μειονεκτική θέση τα 12 τελευταία καταδιωκτικά της ΕΒΑ. Βρέθηκα λοιπόν πρόσφατα στη Βασιλική Τρικάλων, καθημερινή και πριν το μεσημέρι και δεν μπορούσα να αφήσω την ευκαιρία να περάσει ανεκμετάλλευτη.
Σταμάτησα το αυτοκίνητό μου λίγο πριν το δημαρχείο και στην πλατεία του χωριού, προς μεγάλη μου έκπληξη είδα μία αναθυμητική στήλη, αφιερωμένη σε 24 γενναίους Έλληνες. Μπήκα στο δημαρχείο. Μπεζ άρβυλα, παραλλαγή ερήμου, γαλάζιο μπλουζάκι της Φρουράς και καπέλο ζούγκλας πάλι σε τόνους παραλλαγής ερήμου. Με μία ημι-στρατιωτική κίνηση έβγαλα το καπέλο. Μία κυριούλα που περίμενε τη σειρά της να εξυπηρετηθεί από την κοπέλα πίσω απ’ το γραφείο, σάστισε. Παρέμεινα ακίνητος και αμίλητος. Πέρασαν μερικά δευτερόλεπτα μέχρι να μιλήσει κάποιος.
«Τι θα θέλατε;» ρώτησε μια κυρία μεγαλύτερης ηλικίας, προφανώς εν είδη προϊσταμένης.
«Καλό σας μεσημέρι» αποκρίθηκα. «Θέλω μερικές πληροφορίες και θα ήθελα να μου υποδείξετε σε ποιο καφενείο μπορώ να βρω γέροντες άνω των 75 ετών.»
«Τέτοια ώρα νεαρέ μου, έχουν πάει όλοι οι γέροντες άνω των 75 για τον μεσημεριανό τους ύπνο. Τι ψάχνετε όμως;»
«Θέλω κάποιος που να ξέρει, να μου δείξει στον χάρτη πού ήταν το αεροδρόμιο της Βασιλικής»
«Είχε πάρει και κάποιος κύριος τηλέφωνο πρόσφατα και αναζητούσε το αεροδρόμιο.»
«Μάλλον εγώ θα ήμουν»
«Τι να σας πω τώρα… Α, να! Για πηγαίν’ τε μέχρι εκείνη την αυλή που κάθεται ο δήμαρχος. Εκείνος θα μπορεί να σας πει!» και γυρίζοντας προς την κατεύθυνση εκείνης της αυλής φωνάζει «Δήμαρχε! Ο κύριος ρωτάει για το αεροδρόμιο!»
«Σας ευχαριστώ πολύ! Καλό σας μεσημέρι!» της είπα και με χαιρέτησε κάπως βιαστικά πριν πάει ξανά στο δημαρχείο. Ο δήμαρχος, ένας κύριος όχι πάνω από 75 όπως είχα ζητήσει αρχικά, αποδείχθηκε πως ήταν ο πρώην δήμαρχος της Βασιλικής. Άνθρωπος διαβασμένος και αρκετά ενήμερος παρά το ότι είχε αποτραβηχτεί πλέον από την ενεργό πολιτική δράση. «Από πού είστε;» ήταν η πρώτη του ερώτηση. «Από την Κρήτη» ήταν η απάντηση στην ερώτησή του, κι ας γνώριζα ότι δεν εννοούσε αυτό. «Τι ψάχνετε ακριβώς;» ήταν η επόμενη ερώτηση, σε κάπως πιο καχύποπτο ύφος. «Ψάχνω το χαμένο αεροδρόμιο της Βασιλικής Τρικάλων. Να μου δείξει κάποιος πού ήταν πάνω στον χάρτη.» «Με τι είστε εδώ; Με αυτοκίνητο;» του γνέφω καταφατικά. «Πάμε!» μου λέει. Άλλο που δεν ήθελα…
Στη σύντομη διαδρομή μέσα από τους αγροτικούς χωματόδρομους μου έλεγε όσα ήξερε λες και χρειαζόταν να με πείσει για κάτι «Από το αεροδρόμιο αυτό που λέτε, απογειώθηκαν τα αεροπλάνα που είχαμε- τώρα τι σακαράκες είχαμε τότε- για να αναχαιτίσουν τους Γερμανούς. Στην αερομαχία που ακολούθησε σκοτώθηκε ο- να δεις πώς τον έλεγαν- ο Κέλλας. Όχι! Ο Μόκκας. Ο Μόκκας σκοτώθηκε. Ο Κέλλας έπεσε από το αεροπλάνο από τα σαράντα μέτρα αλλά το αλεξίπτωτο δεν άνοιξε και παρ’ όλα αυτά σώθηκε και πήγε και πολέμησε και στη Βόρειο Αφρική.»
Τον άφηνα να μιλάει. Διέκοπτε πού και πού την αφήγησή του για να με κατευθύνει. Αριστερά εδώ… Μετά τις γραμμές αριστερά… από τον δρόμο αυτόν θα πάμε δεξιά… και πάει λέγοντας…
«Ο πατέρας μου» μου λέει, «έκανε πολλή παρέα με τους πιλότους μας εδώ. Ήταν ο παπάς του χωριού και τους συμπαραστεκόταν στις δύσκολες ώρες του πολέμου. Γιατί δεν ήταν εύκολα, να ξέρεις.» Τι εύκολα; Πώς να ήταν εύκολα; Πόλεμος ήταν. Το λέει και η ίδια η ετυμολογία της λέξης…
Περάσαμε κάποια σκουριασμένα αλλά ακόμα λειτουργικά, αντλιοστάσια. «Εδώ λίγο πιο κάτω, μετά τα δέντρα, θα το δείτε!» Πλάκα μου κάνει, σκεφτόμουν από μέσα μου. Σα να διάβασε τη σκέψη μου, μου είπε «Βέβαια, δεν υπάρχει κάτι που να φαίνεται πλέον ότι ήταν αεροδρόμιο» Αμ έτσι πες μου… Καλά δεν μπορούσα να βρω κάτι από τους χάρτες της Google…
«Εδώ είμαστε. Από δω έχετε καλή εικόνα του αεροδρομίου. Να κατεβούμε;»
Θα μπορούσε να με είχε πάει οπουδήποτε. Να με πάει σε κάποιο χωράφι όπου να’ ταν, να μου δείξει ένα οποιοδήποτε χωράφι, να μου πουλήσει παραμύθι και να με ξεφορτωθεί. Εφ’ όσον όμως είχε ήδη μπει στον κόπο, χωρίς να του έχω ζητήσει ή τάξει κάτι, γιατί να το κάνει; Κυρίως όμως, ανεξάρτητα από τον δήμαρχο, εγώ ο ίδιος, μέσα μου ένιωθα, χωρίς να μπορώ να το εξηγήσω, ότι ήμασταν στο σωστό μέρος.
Αριστερά, δεξιά, όπου κοιτούσες, παντού χωράφια. Κυρίως καπνά. Νομίζω βιρτζίνια, όχι ότι έχει σημασία όμως. Από τα χωράφια αυτά απογειώνονταν οι μαχητές των αιθέρων κατά τις τελευταίες εβδομάδες του ελληνο-ιταλικού πολέμου και την απαρχή της γερμανικής εισβολής.
Ο διάδρομος, έτσι όπως τον υπολόγισα πρόχειρα πρέπει να ήταν ο 32±2/14±2 (δεν μπορούσα να έχω καλύτερη ακρίβεια) και το πεδίο προσγειώσεως εκτεινόταν από τα περίχωρα της Βασιλικής ως το Μεγάλο Κεφαλόβρυσο. Τα τετραγωνισμένα χωράφια, δίνουν μια ιδέα του πώς θα ήταν τότε ο διάδρομος προσγείωσης. Πραγματικά δύσκολες συνθήκες πολέμου…
Το αεροδρόμιο της Βασιλικής Τρικάλων ήταν ένα από 25 βοηθητικά αεροδρόμια εμπιστευτικού δικτύου που κατασκευάστηκαν παράλληλα με εφτά κύρια και άλλα 22 βοηθητικά, στο λυκόφως του μεσοπολέμου. Παρά τα πολλά προβλήματα που διέκριναν τη βιαστική κατασκευή τους όπως έλλειψη τηλεφωνικής σύνδεσης, επαρκούς οδοποιίας, απαλλοτρίωσης γης, ισοπέδωση εδάφους σε ορισμένα, το αεροδρόμιο της Βασιλικής αποτέλεσε σημαντική βάση αναχαίτισης καθώς ήταν σχετικά κοντά στην κατοικημένη περιοχή της Βασιλικής και τόσο η πρόσβαση όσο και η τηλεφωνική σύνδεση ήταν σχετικά απλές υποθέσεις. Ήταν όμως μακριά από τα υπόλοιπα κέντρα διοικήσεως της Αεροπορίας.
Και κάπου εκεί, ακροβατώντας μεταξύ εικόνας και ανάμνησης, πραγματικού και ονείρου, νομίζω ότι μπορώ να ακούσω τον ήχο των Gnome Rhone των ΜΒ.151. Και μπορώ να τα δω να απογειώνονται. Και να ακολουθούνται από δύο Gladiator.
Πάνω από το σιλό και τα καλώδια ηλεκτροδότησης βλέπω να περνούν άλλα δύο PZL. Κατεύθυνση προς Καλαμπάκα και το εναέριο καθήκον.
«Σε εκείνα τα δέντρα στο βάθος ήταν που έπεσε ο Κέλλας και όλοι νόμιζαν ότι σκοτώθηκε. Αλλά εκείνος, το απόγευμα γύρισε στη Μοίρα του. Ήταν ο Μοίραρχος ο Κέλλας.» μου διακόπτει το όνειρο ο δήμαρχος.
Κάπου εκεί δε χρειαζόμουν κάτι άλλο. Μπήκαμε ξανά στο αυτοκίνητο και γυρίσαμε στη Βασιλική όπου ο δήμαρχος πολύ εγκάρδια, προσέφερε να με κεράσει ένα ντόπιο τσίπουρο. Αρνήθηκα ευγενικά καθώς έπρεπε οπωσδήποτε να γυρίσω στην Αθήνα. Υποσχέθηκα στον Κουτρουμπά και τον Μόκκα ότι θα επέστρεφα μόνος μου, με περισσότερο χρόνο στη διάθεσή μου. Είχα κάνει ένα ταξίδι, όχι μόνο στον χώρο από Αθήνα ως τη Βασιλική αλλά και στον χρόνο, από το σήμερα και τον 21ο αιώνα, στο χθες, το ιστορικό χθες του 1940-41. Λυπήθηκα που δεν υπήρχε κανένα σημάδι του αεροδρομίου και που άλλο ένα κομμάτι της αεροπορικής ιστορίας της πατρίδας μας συντροφεύει τη λήθη. Ευελπιστούσα να έχω καλύτερη τύχη στην Αμφίκλεια…
Filed under Αεροπορία, Ιστορικά Αεροσκάφη
Όταν βρέθηκα στη Βασιλική Τρικάλων, είχα σκοπό να ρωτήσω και να μάθω για το αεροδρόμιο. Αυτό που είδα όμως, με άφησε να σκέφτομαι ότι τη Βασιλική και τους κατοίκους της πρέπει να τη θυμόμαστε και για έναν ακόμη λόγο…
Filed under Μνημειοτουρισμός, Πεσόντες
covert angels 