Το πρωινό της 27ης Μαΐου 1941, ξημέρωνε ένας κλασικός κρητικός καιρός. Ο ήλιος έλουζε το ποτισμένο με αίμα χώμα της Μεγαλόνησου. Ένα απαλό, ζεστό αεράκι κουνούσε ρυθμικά τα κλαδιά στα ελαιόδεντρα της περιοχής δυτικά των Χανίων. Οι Νεοζηλανδοί είχαν αποχωρήσει από τον Γαλατά και είχαν ενωθεί με τους Αυστραλούς πιο πίσω, νοτιοανατολικά των Χανίων. Η συμμαχική υποχώρηση προς τα Σφακιά είχε ήδη ξεκινήσει. Για μία ακόμη φορά, βρετανικό εκστρατευτικό σώμα υποχρεωνόταν να εκκενώσει τα εδάφη τα οποία είχε κληθεί να υπερασπιστεί, κάτω από τη λαίλαπα της γερμανικής πολεμικής μηχανής. Οι «πολεμιστές με τους λεμονοστίφτες» όμως, δεν είχαν πει την τελευταία τους λέξη…
Προκειμένου να καλύπτουν τα νώτα της συμμαχικής οπισθοχώρησης, οι Νεοζηλανδικές και Αυστραλιανές δυνάμεις είχαν πάρει θέσεις στον δρόμο μεταξύ Χανίων και Τσικαλαριά. Ο δρόμος αυτός είχε ονομαστεί από τους Συμμάχους, η 42η οδός, λόγω του 42ου λόχου των Royal Engineers που είχε εγκατασταθεί εκεί κατά την προετοιμασία της άμυνας του νησιού και την έναρξη των επιχειρήσεων. Τη δύναμη των Νεοζηλανδών απάρτιζαν τα υπολείμματα πέντε ταγμάτων πεζικού (19, 21, 22, 23, 28). Οι Αυστραλοί είχαν στην αμυντική αυτή διάταξη ρίξει το 7ο και 8ο τάγμα του 2ου Συντάγματος Πεζικού. Μετά όμως από μία εβδομάδα μαχών, η πραγματική δύναμη των ταγμάτων αυτών είχε μειωθεί κατά περίπου 50%. Στην ουσία, η οπισθοφυλακή ήταν 3 ενισχυμένα τάγματα πεζικού.
Αυτές οι δυνάμεις, κάλυπταν τον δρόμο που πήγαινε νότια από την πόλη των Χανίων προς τα Τσικαλαριά, κάθετα στον δρόμο προς τη Σούδα. Το μέροςόμως ήταν καλά διαλεγμένο. Ο δρόμος είναι χαμηλότερα από τη γύρω γεωγραφία και η δυτική πλευρά του δρόμου έκανε ένα ανάχωμα το οποίο παρείχε μία φυσική γραμμή άμυνας με πολύ καλή κάλυψη για τους όποιους υπερασπιστές του μέρους αυτού.
Το αστείο της υπόθεσης είναι ότι με τον πανικό και τη σύγχυση που επικρατούσε στα ανώτερα κλιμάκια διοίκησης, οι δύο διοικητές- ο Αυστραλός και ο Νεοζηλανδός- συνειδητποίησαν ότι ήταν ό, τι χώριζε τους υποχωρούντες συμμάχους από τους προελαύνοντες Γερμανούς μόλις την 27η Μαΐου. Δεν υπήρχε τίποτε άλλο μπροστά τους να τους χωρίζει από τους Γερμανούς αλλά και τίποτε άλλο πίσω τους ώστε να ανακόψει το επερχόμενο κύμα της Wehrmacht.
Το πρωί, λίγο μετά τις πρώτες ώρες, φάνηκαν Γερμανοί, προωθούμενοι γοργά προς τα ανατολικά. Ήταν το 1ο τάγμα του 141 Συντάγματος Ορεινών Κυνηγών. Εκεί, επιτόπου, αποφασίστηκε ότι πρέπει να δωθεί ένα αποφασιστικό τέλος στην επερχόμενη αναμέτρηση. Δεν μπορούσαν να τους αφήσουν να συγκεντρώσουν επιπλέον δυνάμεις εδραιώνοντας τη θέση τους. Όταν ο εχθρός θα πλησίαζε, οι αμυνόμενοι θα άνοιγαν πυρ με όλα τα διαθέσιμα όπλα τους και θα εφορμούσαν με ξιφολόγχες επί των όπλων τους.
Τέτοιες ενέργειες δεν βασίζονται στην ισχύ πυρός που διαθέτουν οι εφοδεύοντες. Βασίζονται στα ψυχικά αποθέματα των ανδρών που εκτελούν την έφοδο. Έχω πει και παλαιότερα ότι το πιο τρομακτικό, το πλέον εκφοβιστικό παράγγελμα στον ΕΣ ήταν και είναι το «ΕΦ ΟΠΛΟΥ- ΛΟΓΧΗ». Ξέρεις ότι μετά την εκτέλεση αυτού, μεγάλο ποσοστό των ανδρών που εκτελούν, δε θα εκτελέσουν το «ΕΙΣ ΘΗΚΗ- ΛΟΓΧΗ». Αυτό το σθένος είναι που κάνει τη διαφορά σε μάχιμες μονάδες οι οποίες μένουν στην ιστορία των συρράξεων που λαμβάνουν μέρος. Μονάδες των οποίων οι διοικητές γνωρίζουν ότι οι άνδρες τους, όσοι ταλαιπωρημένοι κι αν είναι, αντέχουν για ακόμη μία, ίσως απέλπιδα, προσπάθεια.
Αν και υπάρχουν κάποιοι ερευνητές που υποστηρίζουν ότι οι Αυστραλοί ξεκίνησαν την έφοδο, οι περισσότεροι αυτόπτες μάρτυρες συμφωνούν ότι οι Μαόρι του 28ου τάγματος ξεκίνησαν τη μάχη της 42ης οδού. Με τις ξιφολόγχες σταθερά τοποθετημένες στα Lee Enfield τους, περίμεναν στο καρτέρι τους, πίσω από τους τοίχους και μέσα στα χαντάκια, στο πλάι του δρόμου. Την ησυχία της ενέδρας έσπασε ένας πολεμιστής που δεν μπόρεσε να ελέγξει άλλο τον εαυτό του. Η ιαχή του, αστραπιαία πολλαπλασιάστηκε στα στόματα των συμπολεμιστών του. Σαν αυθόρμητος πανηγυρισμός γηπέδου, η νεοζηλανδική εκδοχή του «ΑΕΡΑ» απλώθηκε σαν σμήνος από ακρίδες στα γεμάτα από Γερμανούς, λιόφυτα. Από τις κρυψώνες τους ξεπήδησαν οι Μαόρι και επιτέθηκαν στους εχθρούς τους.
Βγήκαν μπροστά οι Μαόρι με μία ορμή που για άνδρες οι οποίοι είχαν περάσει τόσα, φάνταζε εξωπραγματική. Μέσα σε ελάχιστα δευτερόλεπτα, το παράδειγμά τους ακολούθησαν οι άνδρες του 21ου, του 19ου, του 22ου και του 23ου τάγματος… Όσοι είχαν απομείνει από αυτά… Κι έτσι, ξεκίνησε μία μάχη η οποία δεν μπορεί να περιγραφεί πλήρως και δίκαια από λόγια. Άνδρες, κατάκοποι, πληγωμένοι και στα όρια της ήττας, άνδρες που πλέον δεν είχαν τίποτε άλλο παρά τυφέκια και ξιφολόγχες, σηκώθηκαν σαν ένας, ένας ξενομπάτης Τάλως, και αφουκραζόμενοι τις κραυγές των συμπολεμιστών τους, βούτηξαν στην καρδιά της μάχης.
Η κατάσταση είναι λίγο μπερδεμένη με την έννοια ότι ενώ δεν υπήρχε έλεγχος από την ιεραρχία σε θέματα τακτικής, εντούτοις, δεν ήταν όλες οι ενέργειες απερίσκεπτες και αυτοκτονικές. Δεν είχε χαθεί κάθε έννοια πειθαρχίας ή λογικής. Απλά οι άνδρες είχαν μείνει τόσον καιρό σε αμυντική διάταξη απέναντι στον ίδιο- φαινομενικά ανίκητο- αντίπαλο και έπρεπε τώρα να ανταποδώσουν.
Και ανταπέδωσαν και μάλιστα, με το παραπάνω. Για το 1ο τάγμα των κυνηγών οι οποίοι βρέθηκαν αντιμέτωποι με αυτήν την ηρωική εικόνα, το αντίκτυπο ήταν συντριπτικό. Αντέδρασαν για μια στιγμή, αντιστάθηκαν αλλά γρήγορα τράπηκαν σε φυγή. Και όπως ο Αλέξανδρος κατέστρεφε όσους το έβαζαν στα πόδια στη μάχη των Γαυγαμήλων, έτσι και οι Νεοζηλανδοί και Αυστραλοί καταδίωξαν τους Γερμανούς και τους υποχρέωσαν σε ταπεινωτική φυγή για περίπου 1,5 χιλιόμετρο.
Περισσότεροι από 280 Γερμανοί σκοτώθηκαν στη μάχη αυτή, το 1ο τάγμα του 141 Συντάγματος διαλύθηκε και η 5η Μεραρχία Αλπινιστών υποχρεώθηκε να σταματήσει για το υπόλοιπο της μέρας. Αντίστοιχα, οι Αυστραλιανές απώλειες ανέρχονται σε 10 στρατιώτες ενώ οι απώλειες του 28ου Νεοζηλανδικού τάγματος (Μαόρι) ήταν άλλοι 14 στρατιώτες.
Μέσα από την ήττα και τις δυσκολίες, η ιστορία μας αποδεικνύει ξανά και ξανά, ότι γεννιούνται οι πιο τρανές και μεγαλειώδεις ενέργειες. στη μάχη της Κρήτης, οι Νεοζηλανδοί μετράνε τρία τέτοια περιστατικά. Πρώτον. Η αντεπίθεση στο Μάλεμε. Καταδικασμένη να αποτύχει από τα γενοφάσκια της, την έφτασαν στα όρια της επιτυχίας, άνδρες οι οποίοι είχαν το πείσμα και το κουράγιο να τη φέρουν εις πέρας. Δεύτερον. Η αντέφοδος στον Γαλατά και η σαρωτική εκκαθάριση του χωριού. Και τρίτο πλέον, η έφοδος-φαινόμενο, στην 42η οδό. Δεν είναι να προκαλεί έκπληξη λοιπόν ο χαρακτηρισμός της 2ης Νεοζηλανδικής Μεραρχίας από τον Churchill ως «…αυτή η πύρινη μάζα πολεμιστών».
covert angels 