Tag Archives: δωδεκάθεο

Πετώντας σε ξένους ουρανούς- Ένας Νοτιοαφρικάνος φύλακας της Ελλάδας

Είναι σημαντικό να μην ξεχνάμε ποιοί είμαστε και από πού προερχόμαστε. Επίσης σημαντικό είναι να ξέρουμε για τι πολεμάμε. Τιμή σε εκείνους που μπορούν να τα κάνουν όλα αυτά και να δίνουν όλο τους το είναι στον αγώνα τους. Ένας από αυτούς ήταν ο Marmaduke «Pat» Pattle που σκοτώθηκε εν ώρα υπηρεσίας μία μέρα πριν οι Γερμανοί μπουν στην ανοχύρωτη Αθήνα…

Ο επισμηναγός της RAF, Marmaduke Pattle, του οποίου είχαν κολλήσει το προσωνύμιο Pat, γεννήθηκε στις 3 Ιουλίου 1914. Οι καταρρίψεις του (ανεπιβεβαίωτες και επιβεβαιωμένες) ξεπερνούν τις 50 και οι επιβεβαιωμένες τις 40. Από αυτές, οι 26 ήταν Ιταλοί και από αυτές, οι 15 σημειώθηκαν όσο πετούσε το Gloster Gladiator. Γνήσιος μονομάχος όπως και το αεροπλάνο του, πάλεψε με τους αντιπάλους του και στο τέλος, με τις ασθένειες και τις κακουχίες του πολέμου, και αναδείχθηκε στον κορυφαίο άσσο των Gladiators και των Hurricanes.

Ο Pattle γεννήθηκε στη Νότιο Αφρική, γιος Άγγλων μεταναστών. Με το που τέλειωσε το σχολείο κατετάγη στην Πολεμική Αεροπορία της Νοτίου Αφρικής (SAAF) αλλά το 1936 μετατάχθηκε στη RAF. Ολοκληρώνοντας την εκπαίδευσή του ως χειριστής, τοποθετήθηκε στην 80η Μοίρα η οποία είχε μόλις παραλάβει τα Gloster Gladiator.

Τον Απρίλιο του 1938, με τη Μοίρα του μεταστάθμευσε στην Αίγυπτο. Εκεί έγιναν πρώτη φορά αντιληπτές οι ικανότητές του ως χειριστή και εκ φύσεως ταλαντούχος σκοπευτής. Εκεί ήταν όμως που επιβεβαιώθηκε και η αγάπη του για την αεροπορία που μεταφραζόταν σε κοπιώδεις προσπάθειες βελτίωσης και των δύο αυτών ταλέντων. Πολλοί θα είχαν εφησυχάσει, εκείνος όμως, ήθελε να βελτιώνεται και να γίνεται ακόμη καλύτερος!

Με την έναρξη του πολέμου, η Μοίρα του Pattle μετακινήθηκε στα σύνορα με τη Λιβύη, όπου και ο Pattle, πρωτοέδρασε, τον Αύγουστο του 1940. Το σμήνος «B», του οποίου ηγείτο ο Pattle, μετακινήθηκε στο Siddi Barani. Μέχρι τις 4 Αυγούστου 1940, στις αερομαχίες πάνω από την άμμο της βορειοαφρικανικής ερήμου, ο Pattle είχε 4 καταρρίψεις και μία ανεπιβεβαίωτη.

Στις 4 Αυγούστου οι Ιταλοί τον πλήρωσαν με το ίδιο νόμισμα αλλά κατάφερε να εγκαταλείψει χωρίς τραυματισμούς. Τη μερα εκείνη, εκτελούσαν χρέη συνοδείας ενός Lysander, οπότε και ήρθαν αντιμέτωποι οι Βρετανοί με έξι Breda Ba.65 της 159 Squadrilia και ισάριθμα CR-32 της 160 Squadrilia. Από τα πυρά του Pattle το ένα Breda εκτέλεσε αναγκαστική προσγείωση και το ένα από τα Fiat έπεσε φλεγόμενο και περιδινώμενο ανεξέλεγκτα. Αφού απέφυγε πολλαπλές επιθέσεις πολυάριθμων Breda και CR, ο Pattle υποχρεώθηκε να εγκαταλείψει το αεροσκάφος του όταν από τα πυρά του Franco Lucchini- βετεράνου άσσου του ισπανικού εμφυλίου- καταστράφηκε το rudder του. Δε χρειάζεται να σημειώσουμε εκ νέου ότι το είχαν σύστημα οι Ιταλοί πιλότοι να επιτίθενται ως αγέλες, κάτι που επέδειξαν πολλές φορές και στο μέτωπο της Αλβανίας. Ο Pattle περπάτησε μέχρι τα σύνορα και δυο μέρες αργότερα, περισυνελλέγη από απόσπασμα Ουσσάρων, οι οποίοι τον μετέφεραν στο Siddi Barani.

Στις 8 Αυγούστου, επικεφαλής 14 Gladiators εναντίον 16 CR.42 των 9 και 10 Gruppo, ο Pattle κατέρριψε άλλα δύο αεροσκάφη. Σχεδόν έναν μήνα αργότερα, ο Pattle προήχθη σε υποσμηναγό.

Τον Νοέμβριο, η Μοίρα του Pattle μεταφέρθηκε στην Ελλάδα για να ενισχύσει την- τότε- ΕΒΑ ενάντια στην ιταλική εισβολή. Εδώ έμελλε να είναι το πεδίο κυνηγιού που θα τον καταξίωνε. Στις 19 Νοεμβρίου, ακόμη με Gladiators, ο Pattle και 8 πιλότοι της 80 Squadron επιτέθηκαν σε CR-42 και G.50 στην περιοχή της Κορυτσάς. Σε αυτήν την αερομαχία, ο Pattle κατέρριψε δύο από τις 11 συνολικά (9 επιβεβαιωμένες και 2 πιθανές) καταρρίψεις των Βρετανών.

Στις 11 Φεβρουαρίου 1941- ημέρα που σκοτώθηκε ο Αναστάσιος Μπαρδαβίλιας– απονεμήθηκε στον Pattle το Distinguished Flying Cross. Μέχρι τώρα ήταν ο κορυφαίος άσσος της Μεγάλης Βρετανίας και αυτό το είχε επιτύχει με το παρωχημένο πλέον διπλάνο της Gloster, τον Μονομάχο!

Το αεροπλάνο με το οποίο είχε εξοπλιστεί η 80 Squadron μόλις 4 χρόνια πριν, είχε πλέον εκτοπιστεί από το σύγχρονο πεδίο αερομαχίας και η 80 Μοίρα επανεξοπλίστηκε στις 20 Φεβρουαρίου 1941 με το σκληροτράχηλο μαχητικό της Hawker, το Hurricane. Εκείνη τη μέρα, ο Pattle, με το υπ’αριθμόν V7724 Hurricane, ηγείτο 6 Hurricanes που συνόδευαν 16 Bristol Blenheims. Fiat G.50 απογειώθηκαν προς αναχαίτιση αλλά έπεσαν πάνω στα Hurricanes. Ήταν η πρώτη φορά που ο Pattle γευόταν την αίσθηση της ισχύος πυρός των 8 πυροβόλων Vickers του Hurricane. Ήταν η πρώτη από 35…

Στις 18 Μαρτίου 1941, ο Pattle έλαβε για δεύτερη φορά το DFC, καθώς, με την κατάρριψη τριών ιταλικών μαχητικών στη Χειμάρα, ανέβασε το σύνολό του σε 23.

Ο Pattle υπηρέτησε με την 33 Squadron κατά τον Μάρτιο και τον Απρίλιο του 1941. Στην πρώτη του επαφή με τη Luftwaffe, στις 6 Απριλίου, ο Pattle κατέρριψε 2 Bf-109E της JG27 κατά τη μάχη των οχυρών, στο Ρούπελ.

Τον Απρίλιο ο Pattle είχε πέσει θύμα της γρίπης και η κατάσταση της υγείας του είχε φτάσει σε τέτοιο σημείο που ο εκτελών χρέη διοικητή επισμηναγός Jones, τον διέταξε να μην πετά παρά μόνο αν ακούγονταν οι σειρήνες που προειδοποιούσαν για αεροπορική επιδρομή. Διαταγή που με πάρα πολλή προθυμία αγνόησε ο Pattle και παρά τον υψηλό πυρετό των 39, κατέρριψε 9 αεροσκάφη σε 4 μέρες!

Στις 20 Απριλίου, ημέρα κατά την οποία πέταξε για τελευταία φορά, λαμβάνοντας μέρος στην αερομαχία των Αθηνών, τα τελευταία 12 μαχητικά της RAF στην Ελλάδα, απογειώθηκαν σε μία απέλπιδα και σχεδόν επιδεικτική αποστολή αναχαίτισης των Γερμανικών αεροσκαφών. Ο Roald Dahl, πιλότος στη RAF τότε, αναφέρει ότι καταρρίφθηκαν 5 Hurricanes με 4 από τους χειριστές να σκοτώνονται. Ένας από αυτούς ήταν και ο Pattle ο οποίος είχε απογειωθεί παρά το γεγονός ότι υπέφερε από υψηλό πυρετό, λόγω της γρίπης, από καιρό! Τις 3 από τις πέντε καταρρίψεις πιστώνεται ο Rödel, ένας από τους πιο επιτυχημένους άσσους της Luftwaffe, ενώ την κατάρριψη του Pattle μοιράζονται δύο Bf-110 της JG26.

Το εκπληκτικό στο σκορ του Pattle είναι ότι σημειώθηκε σε μία περίοδο 9 μηνών, γεγονός που οδηγεί μοιραία στο ερώτημα, αν δεν είχε απογειωθεί εκείνη τη μέρα ο Pattle και είχε συνεχίσει τον πόλεμο, πόσο θα έφτανε;

Ο Pattle έχει αφήσει όνομα ως εξαιρετικός σκοπευτής, πάρα πολύ καλός χειριστής και πολύ καλός διοικητής. Ως διοικητής απαιτούσε πάντα περισσότερα από τον εαυτό του απ’όσα από τους άνδρες του και λέγετσαι ότι ενώ έπρεπε να είναι ‘κρεβατωμένος’ επέμεινε ότι πρέπει να ηγηθεί των ανδρών του!

Παρ’ όλο που δε θα μάθουμε ποτέ τον ακριβή αριθμό καταρρίψεων του Pat, είναι δεδομένο ότι αυτές ξεπερνούν τις 27 και σίγουρα κυμαίνονται μεταξύ 27 και 44, χωρίς να μπορούν να αποκλειστούν και τα υπόλοιπα νούμερα μέχρι τις 50. Όπως και να’ χει, ο επισμηναγός είναι ο μεγαλύτερος άσσος διπλάνων του Β’ ΠΠ και ένας από τους κορυφαίους άσσους Hurricane του πολέμου. Ενδεχομένως να είναι ο κορυφαίος της RAF όλου του πολέμου. Ισχυρίζεται τον υψηλότερο αριθμό ανεπιβεβαίωτων καταρρίψεων αλλά όπως προείπαμε, δε θα μάθουμε ποτέ τον ακριβή τελικό αριθμό.

Ο Επισμηναγός Marmaduke Pat Pattle DFC and bar έπεσε στην ύστατη ενέργεια άμυνας της Ελλάδας απέναντι στους Γερμανούς εισβολείς, σαν σήμερα, 20 Απριλίου 1941. Και τον θυμόμαστε γιατί θυμόμαστε τα λόγια από τον επικήδειο του Περικλή, ΑΝΔΡΩΝ ΕΠΙΦΑΝΩΝ ΠΑΣΑ ΓΗ ΤΑΦΟΣ!

ΑΙΕΝ ΥΨΙΚΡΑΤΕΙΝ

Διαβάστε το άρθρο στα Αγγλικά

5 Σχόλια

Filed under Αεροπορία, Πεσόντες

Η αερομαχία των Τρικάλων

Το 2015, η 15η του μηνός Απριλίου είναι Τετάρτη του Πάσχα. Κατά το σωτήριον έτος 2012 (που έγραψα πρώτη φορά το εν λόγω άρθρο) ήταν Κυριακή του Πάσχα! Σαν σήμερα, το 1941, ήταν Μεγάλη Τρίτη. Η Γερμανική εισβολή της Ελλάδας είχε ξεκινήσει σχεδόν 10 μέρες νωρίτερα. Όσα αεροπλάνα δίωξης είχαν απομείνει βρίσκονταν στο πεδίο προσγείωσης της Βασιλικής. Η Βασιλική, είναι κωμόπολη της επαρχίας Καλαμπάκας, του νομού Τρικάλων. Η παλιά της ονομασία ήταν Βοεβόδας. Τα αεροσκάφη αυτά ήταν δώδεκα όλα κι όλα…

Πέντε Gloster Gladiator της 21ης ΜΔ με τους Σμηναγούς Κέλλα Ιωάννη ο οποίος ήταν και ο Μοίραρχος, Χόνδρο Κωνσταντίνο, Σκαλτσογιάννη Δημήτριο, Παπαδημητρίου Ιωάννη και τον Υποσμηναγό Κατσαρό Ιωάννη. Τα Gladiator πλαισίωναν πέντε PZL P.24. Το ένα PZL P.24 ανήκε στην 23η ΜΔ και είχε χειριστή τον Επισμηνία Κουτρούμπα Περικλή. Το καρέ της 22 ΜΔ αποτελούσαν ο Ανθυποσμηναγός Κοντογεώργος Βασίλειος, ο Αρχισμηνίας Δάγγουλας Επαμεινώνδας και οι Επισμηνίες Αργυρόπουλος Παναγιώτης και Κατσαρέλης Λεωνίδας. Το αεροπορικό δωδεκάθεο εκείνης της μέρας συμπλήρωναν ο Υποσμηναγός Οικονομόπουλος Παναγιώτης και ο Επισμηνίας Μόκκας Γεώργιος, αμφότεροι χειριστές ισάριθμων Bloch MB.151 της 24ης ΜΔ. Τα αεροσκάφη της τελευταίας είχαν μετασταθμεύσει στη Βασιλική πέντε μέρες νωρίτερα.

Αξημέρωτα, όπως κάθε θηρευτής που σέβεται τον εαυτό του, οι 12 Ολύμπιοι χειριστές είχαν καθίσει στα στενά σα φέρετρα πιλοτήρια των καταδιωκτικών τους. Είχαν ζεστάνει τους κινητήρες και περίμεναν την εντολή για απογείωση. Η λεπτομέρεια ότι είχαν ζεστάνει τους κινητήρες δεν είναι μόνο για δημιουργία εντυπώσεων… Ήταν πραγματικά τιτάνιο το έργο των εμπλεκομένων με τα αεροσκάφη να θέσουν σε λειτουργία τους κινητήρες των αεροσκαφών στις χαμηλές θερμοκρασίες που κατά καιρούς άγγιζαν και τους -20°C. Και μάλιστα, υπό συνθήκες πολέμου! Μάθημα που θα ελάμβαναν πικρά και οι εισβολείς αυτής της ιστορίας, λιγότερο από έναν χρόνο αργότερα, κατά τη διάρκεια του πικρού ρωσικού χειμώνα… Η πολυπόθητη εντολή για απογείωση δεν άργησε να φτάσει. Είχαν εντοπιστεί γερμανικά βομβαρδιστικά, 20 Ju-87 Stuka. Τα ελληνικά καταδιωκτικά απογειώθηκαν. Οι τελευταίες επιζήσασες πιστές και φιλότιμες εργάτριες της κυψέλης, στην υπηρεσία της βασίλισσας μέλισσας άφησαν, με το χαρακτηριστικό τους βόμβισμα, κάτω από τα φτερά τους το αεροδρόμιο της Βασιλικής και κατευθύνθηκαν προς το ουράνιο γαλάζιο…

Δεν άργησαν να συναντήσουν τα γερμανικά βομβαρδιστικά και τη συνοδεία των: Ισάριθμα Bf-109E. Οι πιλότοι της Luftwaffe, εφαρμόζοντας εξαιρετικές τακτικές αεροπορικού πολέμου είχαν τη συνοδεία να πετά ψηλότερα από τον σχηματισμό των Stukas και οι συνοδοί δεν είχαν γίνει αντιληπτοί. Η αερομαχία με τα περισσότερα, και σαφώς ανώτερων πτητικών χαρακτηριστικών, Messerschmitt, δεν κράτησε πάνω από 10 λεπτά. Το αποτέλεσμα ήταν η πλήρης επικράτηση των Γερμανών όχι όμως χωρίς το τίμημα των τεσσάρων επιβεβαιωμένων (2 Ju-87 και 2 Bf-109) και δύο πιθανών καταρρίψεων Ju-87 από ελληνικής πλευράς. Ο Κουτρούμπας- πιστωμένος από την προηγούμενη με μία κατάρριψη ενός Hs-126- πέφτει από τα πυρά του Bf-109 του Gustav Rödel. Ο Μόκκας παρά τη μία επιβεβαιωμένη και τις δύο πιθανές καταρρίψεις Stukas, δεν αργεί να πέσει κι εκείνος θύμα των πυροβόλων του Gustav Rödel. Ο Κατσαρέλης θα εγκαταλείψει το Δ107 τραυματισμένος σοβαρά. Είναι εντυπωσιακό το γεγονός ότι οι τρεις καταρρίψεις εκείνης της μέρας πιστώνονται στον ίδιο χειριστή, άσσο Gustav Rödel με συνολικά 98 καταρρίψεις στο ενεργητικό του. Οι Γερμανοί είχαν το αριθμητικό και οπλικό πλεονέκτημα αλλά παρ’ όλα αυτά, όλη η ζημιά έγινε από έναν εξαίρετο- δυστυχώς για εμάς- κυνηγό αεροπόρο. Ο Κέλλας θα προσγειώσει ένα Gladiator «κόσκινο» ενώ όλοι τον θεωρούσαν νεκρό. Ο Κοντογεώργος, αν και τραυματίας, θα καταφέρει και αυτός να προσγειώσει το δικό του PZL.

Η μάχη αυτή έμεινε στην ιστορία ως η «Αερομαχία των Τρικάλων» είναι η τελευταία και θεωρείται η πιο μεγαλειώδης αερομαχία στους ελληνικούς αιθέρες κατά τις επιχειρήσεις του 1940-41. Ταυτόχρονα, αποτελεί και το κύκνειο άσμα των PZL P.24 στην Ελλάδα. Μετά από αυτήν την εμπλοκή, η ΕΒΑ αναγκάστηκε να συμπτυχθεί και τα αεροσκάφη της να μεταφερθούν ακόμη νοτιότερα, στην Αμφίκλεια, την Τανάγρα και το Άργος. Ο Επισμηνίας Μόκκας Γεώργιος υπήρξε ο τελευταίος νεκρός αεροπόρος κατά τις επιχειρήσεις του 1940-41.

ΑΙΩΝΙΑ ΤΙΜΗ ΚΑΙ ΔΟΞΑ ΣΤΟΝ ΕΠΙΣΜΗΝΙΑ ΜΟΚΚΑ ΓΕΩΡΓΙΟ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΑΡΧΙΣΜΗΝΙΑ ΚΟΥΤΡΟΥΜΠΑ ΠΕΡΙΚΛΗ. ΕΠΕΣΑΝ ΥΠΕΡ ΠΑΤΡΙΔΟΣ! ΑΘΑΝΑΤΟΙ!

10 Σχόλια

Filed under Αεροπορία, Πεσόντες

Το απλό νερό και ο κοινός αγέρας…

Θάλασσες, νερό, αέρας, αιθέρες.
Στοιχεία της Φύσης τόσο διαφορετικά μεταξύ τους και τόσο κοινά. Γαλάζιο, ρευστό, άχρωμο, άπιαστο. Το νερό είναι χαμηλά, στο έδαφος κοντά. Ο ουρανός από την άλλη, σε πάει μέχρι τα σκαλοπάτια του Παράδεισου. Κι όμως, αγκαλιάζονται αιώνια, σχεδόν τελετουργικά  εκεί που το μάτι βλέπει τον ορίζοντα.
Σαν σήμερα 10 Απριλίου, σύγχρονοι Ίκαροι ενώθηκαν αιώνια με αυτά τα στοιχεία της Φύσης κατά την τελετουργία της υπηρεσίας τους. Σαν σήμερα 10/4 το νερό ήπιε όλη τη ζωή από όχι έναν, όχι δύο αλλά δώδεκα αεροπόρους. Τρεις πιλότοι χάθηκαν στον Σαρωνικό σαν σήμερα το 1940. Έξι χρόνια μετά, άλλοι 8 χάθηκαν μαζί με το Wellington της 13ης ΜΕΒ στο Φάληρο.  Άλλα έξι χρόνια μετά, άλλος ένας αεροπόρος, χειριστής Spitfire, σκοτώθηκε στη λίμνη Βόλβη της περιοχής Λαγκαδά.
ΑΙΩΝΙΑ ΤΙΜΗ ΚΑΙ ΔΟΞΑ ΣΤΟΥΣ ΠΕΣΟΝΤΕΣ ΑΕΡΟΠΟΡΟΥΣ ΟΙ ΟΠΟΙΟΙ ΑΠΟΤΕΛΟΥΝ ΤΟ ΑΘΑΝΑΤΟ ΔΩΔΕΚΑΘΕΟ ΑΥΤΗΣ ΤΗΣ ΜΕΡΑΣ!
Ανθυποσμηναγός Καλυβιώτης Μενέλαος
Ανθυποσμηναγός Γραμμανδάνης Ιωάννης
Ανθυποσμηναγός Καζακόπουλος Ευθύμιος
Επισμηναγός Τσιλιβάκος Μιχαήλ
Σμηναγός Ανδρικόπουλος Ιωάννης
Υποσμηναγός Αδάμ Ιωάννης
Υποσμηναγός Καννάς Πέτρος
Ανθυποσμηναγός Παπαμιχαλάκης Ευάγγελος
Ανθυποσμηναγός Στεφάνου Ιωάννης
Επισμηνίας Αμάξης Νικόλαος
Επισμηνίας Πλυτάς Γεώργιος
Ανθυποσμηναγός Τσιανίκας Απόστολος

Σχολιάστε

Filed under Πεσόντες